ارمگاه امامزاده ابراهیم علیه السلام در شهر نورآباد

 

قبل از اینکه در مورد امامزاده ابراهیم  علیه السلام توضیح بدهیم یک مقدار در مورد شهر تاریخی نورآباد دلفان باید بگویم.نورآباد شهری است در شمال غرب استان لرستان. این شهر مرکز شهرستان دلفان است و آب و هوایی سرد و کوهستانی دارد. طبیعتی زیبا برای گردشگری دارد. از جمله مناطق دیدنی آن محراب کوه می‌باشد. مردمانش با زبان لکی  که جزو زبان‌های باستانی ایران )هند و اروپایی ) است صحبت می‌کنند.لازم به ذکر است که شهرستان دلفان تاکنون به درستی معرفی نشده است . اما خوشبختانه یکی از محققین فعال وپرتلاش نورآبادی بنام آقای رضا نظری که به عنوان دبیر در آموزش و پرورش شاغل است مدت ده سال است که در حوزه دلفان‌شناسی به ویژه پیرامون تاریخ و جغرافیا و مردم‌شناسی این شهرستان مشغول پژوهش بوده و همچنین دارای یکی از کامل‌ترین آرشیوهای عکس در موضوعات مختلف از این شهرستان می‌باشد . لذا محققین و دانشجویان و... جهت کسب اطلاعات درست و کامل می توانند به نامبرده مراجعه نمایند. ناگفته نماند که وی در نظر دارد حاصل تحقیقات ده ساله خود را در دو مجلد بنام جغرافیای تاریخی و جغرافیای طبیعی دلفان منتشر نماید که امیدواریم هرچه زودتر این مهم محقق شود تا شهرستان زیبای دلفان بیشتر و بهتر به ایران و جهان معرفی گردد.

همه ساکنان دلفان به زبان لکی مکالمه می کنند. لکی گویش طوایف لَک است. گویش لکی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی است. زبان شناسان لکی را در شاخه زبان‌های کردی از شاخه زبان‌های ایرانی‌ تبار غربی قرار داده‌اندو اما امامزاده ابراهیم علیه السلام...

 

 

 

امامزاده ابراهیم علیه السلام

 

بارگاه ملكوتی امامزاده ابراهیم(ع) معروف به «بابابزرگ» یكی از بقاع متبركه‌ای است كه در ۶۵ كیلومتری شهرستان دلفان واقع است و هرساله هزاران زائر و شیفته ائمه اطهار(ع) از شهرهای مختلف لرستان و استان‌های همدان و كرمانشاه، را به خود جذب می‌كند.

برابر شجرنامه، «بابابزرگ» از فرزندان امام موسی بن جعفر(ع) است كه بعد از شهادت امام رضا(ع) در توس به همراه دیگر اعضای اهل بیت در شهرهای مختلف ایران متواری شدند و امامزاده ابراهیم(ع) در دلفان به دست شخصی به نام سهراب سرخه میلی به شهادت رسیده ااست.

بنای بابای بزرگ از لحاظ معماری قابل توجه و تعمق است، شامل دو بناست كه بنای اصلی مقبره امامزاده ابراهیم است كه گفته می‌شود ساخت آن مربوط به دوره صفوی است و در دوره قاجاریه و دوره معاصر ترمیم‌هایی روی آن صورت گرفته است.

ارتفاع طاق گنبد این امامزاده كه دارای مقرنس‌های جالبی است، 22 متر و دو گلدسته آجری نیز در كنار آن چون مناره برافراشته قد علم كرده است.

تمامی بخش‌های گنبد با سنگ و آجر ساخته شده، داخل حرم هشت ضلعی است و اندازه هر ضلع دو متر و 30 سانتی‌متر است.

در دو طرف شرقی و غربی آن، دو محراب ساخته شده و داخل حرم به طرز بسیار جالبی كاشیكاری شده است.

در ضلع جنوب غربی گنبد بابای بزرگ، گنبد كوچكتری وجود دارد كه به نام «كال نازار» به معنی سبزه روی نازنین مشهور است كه گفته می‌شود از اصحاب و بستگان و یا خادمین بابای بزرگ بوده و از دیرباز مورد احترام زایران و مردم منطقه بوده است.

مردم منطقه و استان‌های همجوار به واسطه كرامات و معجزات بابای بزرگ به آن اعتقاد فراوانی دارند و او را مراد و تكیه‌گاه خود می‌دانند و در ناملایمات و سختی‌های روزگار به وی متوسل شده و همواره به زیارتش می‌شتابند. مردم لك زبان، اعتقاد و احترام خاص خود به این امامزداه را كه با جان و روح آنان در هم تنیده شده، در ادبیات و اشعار لكی خود به وفور نشان داده‌اند.

در گذشته نیز باستان شناسان و شرق شناسان زیادی چون «هنری راولینسن» درسال 1836، «فریا استارك» در سال 1927، «اشتاین» درسال 1936، «اریك اشمیت» در سال 1938، «مورتنسن» و بسیاری دیگر از این مقبره بازدید و درباره ساختمان آن و ارادت و اعتقادات مردم منطقه به بابای بزرگ در سفرنامه‌های خود به آن اشاره كرده‌اند كه همگی نشان از اهمیت و جایگاه صاحب بقعه و بارگاه در دوره‌های مختلف تاریخ دارد.

بارگاه امامزاده ابراهیم، علاوه بر دارا بودن ویژگی‌های دینی و تاریخی به سبب قرار گرفتن در یك منطقه جنگلی و خوش آب و هوا، از جاذبه بالایی برخودار است و در صورت توجه می‌تواند به‌عنوان یكی از قطب‌های گردشگری مذهبی در استان لرستان تبدیل شود.

سالانه 50 هزار نفر از استان‌های لرستان، ایلام، كرمانشاه و همدان به‌خصوص در فصول بهار و تابستان به زیارت بارگاه این امام‌زاده مشرف می‌شوند.

 

گنبد بابای بزرگ امامزاده ابراهیم

 

در دره ای بین كوه مهراب  و دامنه های سركشتی مقبره ای تاریخی و مذهبی بنام بابای بزرگ قرار دارد . گنبد آجری و تزئینات داخلی آن ویژگیهای معماری قرن 7 هجری و قاجاری را دارد .

در لرستان لفظ بابا به پیران و مرشدان اهل حق گفته می شود . همچنین  گفته می شود كه  نام صاحب گنبد ابراهیم از فرزندان حضرت موسی بن جعفر (ع) است . داخل گنبد هشت ضعلی و ورودی آن از طرف شمال است . این مقبره ساده قابل مقایسه با بناهای دوره صفویه می باشد. امام زاده ابراهیم نزد اهالی نورآباد و كوهدشت دارای احترام و قداست خاصی است .

 

‌از دی‍گ‍ر ج‍‍اذب‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ طب‍ی‍‍ع‍‍ی‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دل‍ف‍‍ان‌، ک‍وه‌ ش‍گ‍ف‍ت‌ ‌ان‍گ‍ی‍ز م‍‍ه‍ر‌اب‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ در این جاذبه زیبای طبیعی در 60 ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ ج‍ن‍وب‌ ‌غربی ن‍ور‌آب‍‍اد مرکز شهرستان دلفان و‌اق‍‍ع‌ ش‍ده‌ ‌اس‍ت‌.

‌ای‍ن‌ ک‍وه‌ ‌ه‍م‍چ‍ون‌ ش‍‍ا‌ه‍ی‍ن‍‍ی‌ ب‍ر ب‍ل‍ن‍د‌ا‌ی‌ ف‍ل‍ک‌ چ‍ش‍م‌ ت‍ی‍زب‍ی‍ن‌ خ‍ود ر‌ا ب‍ه‌ ب‍ی‍ک‍ر‌ان‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ س‍رس‍ب‍ز دل‍ف‍‍ان‌ دوخ‍ت‍ه‌ ‌اس‍ت‌.

‌آب‍ش‍‍ار‌ه‍‍ا‌ی‌ ق‍م‍ش‌، م‍‍ه‍ر‌اب‌، گ‍‍اوی‍‍ا و س‍ول‍ه‌ از دیگر جاذبه های طبیعی شهرستان دلفان هستند ک‍ه‌ ج‍ل‍وه‌ ‌ا‌ی‌ خاص ‌از زیبایی های خ‍ل‍ق‍ت‌ را برای مردم این دیار به ارمغان آورده است.

دل‍ف‍‍ان‌ س‍رزم‍ی‍ن‌ ‌آث‍‍ار ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ ‌و در ت‍م‍‍ام‌ ‌ا‌ع‍ص‍‍ار م‍ورد ت‍وج‍ه‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‌ ش‍ن‍‍اس‍‍ان‌ ب‍وده‌ و بسیاری از آثار و اشیا تاریخی بدست آمده از این منطقه زینت بخش بسیاری از موزه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ د‌اخ‍ل‍‍ی‌ و خارجی است.

وج‍ود ت‍پ‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ ب‍‍اب‍‍اج‍‍ان ، س‍ی‍ک‍ون‍د و ی‍‍ار‌آب‍‍اد ‌ه‍ر ک‍د‌ام‌ گ‍وی‍‍ا‌ی‌ بخشی از ت‍م‍دن‌ درخ‍ش‍‍ان‌ ‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه ‌تاریخی کشورمان ‌اس‍ت‌ .

ت‍پ‍ه‌ ب‍‍اب‍‍اج‍‍ان‌ گ‍ن‍ج‍ی‍ن‍ه‌ ‌ا‌ی‌ ‌ارزش‍م‍ن‍د ‌از ‌ه‍وی‍ت‌ و م‍ی‍ر‌اث‌ ک‍‍ه‍ن‌ ‌ای‍ر‌ان‍‍ی‌ در پ‍‍ه‍ن‌ دش‍ت‌ س‍ب‍ز ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دل‍ف‍‍ان‌، ب‍‍اش‍ک‍وه‌ خ‍‍اص‍‍ی‌ ق‍د ب‍ر‌اف‍ر‌اش‍ت‍ه‌ و ب‍ه‌ ‌ع‍ن‍و‌ان‌ ب‍زرگ‍ت‍ری‍ن‌ ت‍پ‍ه‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ کشور خ‍ود ن‍م‍‍ای‍‍ی‌ م‍‍ی‌ ک‍ن‍د.

ت‍پ‍ه‌ ب‍‍اب‍‍اج‍‍ان‌ ش‍‍ه‍رت‌ ج‍‍ه‍‍ان‍‍ی‌ د‌ارد و نوع م‍‍ع‍م‍‍ار‌ی‌ و ‌آث‍‍ار ب‍دس‍ت‌ ‌آم‍ده‌ ‌از این تپه باستانی ‌ پ‍ی‍ش‌ در‌آم‍د و م‍رج‍‍ع‌ مهمی در م‍ط‍ال‍‍ع‍‍ات‌ ت‍م‍دن‌ ‌ای‍ر‌ان‌ زمین اس‍ت.

‌ای‍ن‌ م‍ح‍وطه‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ در پ‍ن‍ج‌ ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ ‌غ‍رب‌ ن‍ور‌آب‍‍اد م‍رک‍ز ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دل‍ف‍‍ان‌ و‌اق‍‍ع‌ ش‍ده‌ ‌و ب‍ر‌ا‌ی‌ ن‍خ‍س‍ت‍ی‍ن‌ ب‍‍ار ت‍وس‍ط ‌ "گ‍ل‍رگ‍‍اف‌ م‍ی‍د" ‌محقق د‌ان‍ش‍گ‍‍اه‌ ل‍ن‍دن‌ در ف‍‍اص‍ل‍ه‌ س‍‍ال‍‍ه‍‍ا‌ی‌ 1344 ت‍‍ا 1347 م‍ورد ک‍‍اوش‌ ق‍ر‌ار گ‍رف‍ت‌ ک‍ه‌ در ن‍ت‍ی‍ج‍ه‌ ‌ای‍ن‌ ک‍‍اوش‌ ن‍ت‍‍ای‍ج‌ درخ‍ش‍‍ان‍‍ی‌ ‌از ت‍‍اری‍خ‌ س‍رزم‍ی‍ن‌ ‌ای‍ر‌ان‌ ب‍دس‍ت‌ ‌آم‍د.

ت‍پ‍ه‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ "ب‍‍اب‍‍اج‍‍ان‌" دل‍ف‍‍ان‌ در ب‍ررس‍ی‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ‌اول‍ی‍ه‌ چ‍‍ه‍‍ار دوره‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ و پ‍ی‍ش‌ ‌از ت‍‍اری‍خ، م‍رب‍وط ب‍ه‌ دوره‌ م‍‍اد و ‌ه‍خ‍‍ام‍ن‍ش‍‍ی‌، ق‍رن‌ ‌ه‍ش‍ت‍م‌ ت‍‍ا ن‍‍ه‍م‌ ‌ه‍ز‌اره‌ س‍وم‌ ق‍ب‍ل‌ ‌از م‍ی‍لاد ش‍ن‍‍اس‍‍ای‍‍ی‌ ش‍ده‌ ‌اس‍ت.

ر‌اه‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ "گ‍‍اش‍م‍‍ار" ی‍ک‍‍ی دیگر‌ ‌از ج‍‍اذب‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دل‍ف‍‍ان است که در60 ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ ج‍ن‍وب‌ ‌غ‍رب‍‍ی‌ ن‍ور‌آب‍‍اد م‍رک‍ز ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دل‍ف‍‍ان‌ ق‍ر‌ار د‌ارد.

این اثر تاریخی ب‍ه‌ ‌ع‍ن‍و‌ان‌ ی‍ک‍‍ی‌ ‌از ج‍‍اذب‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ی‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ ش‍‍ه‍رس‍ت‍‍ان‌ دل‍ف‍‍ان‌ ل‍رس‍ت‍‍ان‌ ، ‌ا‌ه‍م‍ی‍ت‌ ت‍‍اری‍خ‍‍ی‌ و ‌اق‍ت‍ص‍‍اد‌ی‌ ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه‌ ر‌ا در گ‍ذش‍ت‍ه‌ دور ب‍ی‍‍ان‌ م‍‍ی‌ ک‍ند.

‌ای‍ن‌ ر‌اه‌ ب‍‍اس‍ت‍‍ان‍‍ی‌ ی‍ک‍‍ی‌ ‌از ر‌ا‌ه‍‍ه‍‍ا‌ی‌ ارتباطی ‌ای‍ر‌ان‌ باستان ‌اس‍ت‌ و ب‍خ‍ش‍‍ی‌ ‌از ر‌اه‌ ش‍‍ا‌ه‍‍ی‌ م‍‍ع‍روف‌ ب‍ی‍ن‌ ‌ه‍م‍د‌ان‌ و ش‍وش‌ ب‍وده‌ ک‍ه‌ در گ‍ذش‍ت‍ه‌ دور ‌ارت‍ب‍‍اط میان دو پ‍‍ای‍ت‍خ‍ت‌ زم‍س‍ت‍‍ان‍‍ی‌ و ت‍‍اب‍س‍ت‍‍ان‍‍ی‌ ‌ه‍خ‍‍ام‍ن‍ش‍ی‍‍ان‌ ر‌ا برقرار م‍‍ی‌ ک‍رده است.